Accountant zijn is niet zo moeilijk
Als voormalig controlerend accountant van tientallen jaarrekeningen van grote beursgenoteerde ondernemingen en van andere organisaties, lever ik graag een bijdrage uit mijn praktijk aan de interessante discussies rond het functioneren van accountants. Ik heb vijf jaar in de Verenigde Staten (bij een Big 5) en tien jaar in Nederland (bij een Big 5) als accountant gewerkt, waarvan de laatste vijf jaar als partner, en ben tevens betrokken geweest bij één van de grotere jaarrekeningdebacles in de VS, aldus Cees Klumper. Stelling 1: Het is kristalhelder waarvoor de accountantsverklaring staat. Daaraan mag je als lezer redelijke zekerheid ontlenen dat de cijfers die de onderneming publiceert betrouwbaar zijn en dat eventuele bijzonderheden over de financiële positie adequaat zijn toegelicht. Een geval als Enron had nooit zover kunnen komen als de betreffende accountants hun werk naar behoren hadden gedaan. Omgekeerd, als de accountants dit niet hadden kunnen zien aankomen, wat is dan nog hun feitelijke nut? De onduidelijkheid over de waarde van de accountantsverklaring ontstaat ironisch genoeg door toedoen van de accountants zelf, die na gemaakte fouten proberen hun straatje schoon te vegen. Stelling 2: Controle en advies gaan uitstekend samen maar kunnen beter gescheiden worden. Een accountant weet heus wel wanneer hij zijn rug recht zou moeten houden in een jaarrekeningkwestie. Of de firma waar hij deel van uitmaakt nu wel of niet veel andere werkzaamheden bij de betreffende cliënt verricht. En of hij nu wel of niet door die cliënt aangesteld en betaald wordt. Integere accountants zullen zich niet laten beïnvloeden. Het probleem is alleen dat het bredere publiek onderhand liever het zekere voor het onzekere neemt en niet meer gelooft in de integriteit van de accountant. Dat is jammer voor de onderneming en voor de accountant, maar het is inderdaad beter om het verrichten van extra advieswerk op zijn minst aan strakke banden te leggen. Stelling 3: Aanstelling van de accountant door een derde partij is een slecht idee. Brenda Westra pleit in Het Financieele Dagblad van 29 januari voor een aparte instantie die de controlerend accountant aanwijst. Zo is de onafhankelijkheid van de accountant beter gewaarborgd. Probleem is echter: als we de onafhankelijkheid zo in twijfel trekken, wat weerhoudt dan die slappe accountant ervan om een extraatje aan te nemen van de toegewezen klant in ruil voor een coulante behandeling? Dit soort problemen, en ook de 'gewone' menselijke fouten, komen in Westra's systeem pas aan het licht als het veel te laat is Bovendien kleeft er één, weliswaar banaal en praktisch, maar niettemin groot, probleem aan: zodra de vergoeding en aanstelling vastliggen, is er voor de onderneming geen prikkel meer om mee te werken aan een efficiënt uitgevoerde controle. Mijn ervaring is dat bij een cliënt die goed voorbereid is, voldoende tijd en mensen beschikbaar stelt en in het algemeen meewerkt, deze vijftig procent sneller kan plaatsvinden. In de regel werkt men mee omdat dit leidt tot flinke kostenbesparingen. Echter, als men een accountant krijgt toegewezen en de kosten hiervan worden bepaald op basis van één of andere formule - hoe anders? - dan is die prikkel weg en komt de accountant gegarandeerd in tijdnood met alle negatieve gevolgen voor de kwaliteit van dien. Het goed functioneren van accountants staat of valt met twee zaken: deskundigheid en integriteit: het maatschappelijke belang laten prevaleren boven het cliënt- en eigenbelang. Een debacle als Enron heeft als positief neveneffect dat accountants zich beter realiseren hoe zwaar de verantwoordelijkheid is die ze dragen in ruil voor hun doorgaans uitstekende beloning. De kwaliteit van hun werk zal hierdoor verbeteren en daar hebben we allemaal baat bij. Cees Klumper Cees Klumper RA is projectontwikkelaar in Amsterdam.
Het Financieele Dagblad 13th February 2002
Categorieën: Nieuws Story, Nieuws & Visie, Top Nieuws
Artikel 2783
|
Printbare versie
Martin de Borst AA , 20th February 2002
